15 Aralık 2012 Cumartesi

Hacı Bektaş-ı Veli’yi Tanımamız Gerek/ Sabahattin Gencal


Hacı Bektaş-ı Veli’yi Tanımamız Gerek
Anadolu’nun dirlik ve düzenine katkı sağlayan, Bektaşilerin ve Yeniçeri Ocağı’nın piri kabul edilen; Horasan erenlerinden, Hacı Bektaş-ı Veli takma adı ile ünlenen büyük Türk mutasavvıfını tanımamız gerekir.

Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk’ün “Gönüller Sultanı” olarak takdim ettiği, Prof. Dr. Haydar Baş’ın “Anadolu’da Müslümanlığı ve Türklüğü kuran adam” olarak selamladığı, asıl adı Seyyid Muhammed bin Seyyid İbrahim Ata olan, Kırşehir’in Hacı Bektaş kasabasında miladı  1271‘de 63 yaşında ölen hünkârı tanımak için Onun eserlerini incelememiz gerekir.

Prof. Dr. Esad Coşan’ın doçentlik tezi yaptığı Makalat’ı ve diğer eserlerini tam olarak anlayıp çözümleyebilmemiz için Hünkârın doğup büyüdüğü Nişapur’un 13.yüzyıldaki gelişmişlik durumunu bilmemiz, Ahmet Yesevi etkisini algılamamız,  hocası Şeyh Lokman-ı Perende’yi tanımamız, bu arada hünkarın babası Seyyid İbrahim Sani  ve annesi  Şeyh Ahmet kızı Hatem Hatun’u  bilmemiz gerekir.

Hünkâr’ın ailesini, çevresini tanıdıkça, seyyid olduğunu anladıkça, zahiri ilimler yanında batını ilimle de donandığını anladıkça Onun Müslümanlığı yayma çabalarını daha iyi değerlendirebiliriz.  Değerlendirmemizi sağlıklı yapabilmemiz için Onunla ilgili anlatıla gelen menkıbeler ile gerçekleri ayırt edebilmemiz gerekir.

Mevlana’yı, Firdevsi’yi, İbni Sinay’ı,  Ahmet Yesevi’yi, Lokman-ı Parende’yi, Feriddun Attar’ı,  Ömer  Hayyam’ı , Şah İsmail’i ve de Hacı Bektaş’ı Veli’yi  yetiştiren ;  Hasan Sabbah’ın, Nizamülmülk’ün memleketi Horasan’ı sosyal, ekonomik ve kültürel yönleriyle incelememiz gerekir.

Yesevilik tarikatının Anadolu’daki faal üyesi, Kalenderi / Haydari Tarikatının şeyhi, Bektaşilik Tarikatının isim babası; bağlı olduğu Ahilik Teşkilatı ile Osmanlı Devletinin kuruluş aşamasındaki sosyal yapının gelişmesine katkı sağlayan Hünkâr’ın bu fonksiyonları hakkında bilgi edinmemiz gerekir.

Anadolu’da iç içe yaşadıkları Hıristiyan halk ve manastır kesişleriyle dostluk ve yakın ilişkiler sürdüren hünkarı  tanımamız gerekir. 

Kimilerinin  şeriatçı Sünni Müslüman, kimilerinin Türkçülüğü yaymayı görev bilmiş bir şeyh, kimilerinin Osmanlı işbirlikçisi bir tarikat kurucusu,  kimilerinin kerametler gösteren bir ermiş, kimilerinin korkak bir derviş… Vb. olarak gördükleri hünkâr’ı gerçek kişiliği ve konumuyla tanımamız gerekir.

Farklı dillerden, farklı kökenlerden ve kültürlerden gelen insanları bir sayan; bütün insanlığı kucaklayan bir anlayış aşılayan Hünkar'ı tanımamız gerekir.

Özetle Hacı Bektaş’ı Velinin ortamını ve yetişmesinde etken olan durumları, olayları ve kişileri incelememiz gerekir.

Her yıl Hacı Bektaş’ta, Türkiye dışında özellikle Balkanlarda da anılan; UNESCO tarafından 2009 yılında dünya çapında da anılan Hünkâr’ın çağları aşıp gelmesindeki sırra vakıf olmamız gerekir.

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün de belirttiği gibi Anadolu’dan insanlığa ışık saçan, bilimsel düşünen, akılcılığa önem veren hünkârı tüm boyutlarıyla tanımamız gerekir.
Hünkâr’ın eserlerinde, söz ve davranışlarında, tüm çalışmalarında Kuran’ın ve sünnet’in eksen olduğunu kavramamız, Onun öğütlerini tutmamızla birliğimizin, dirlik ve düzenimizin gelişeceğini bilmemiz gerekir.

“Yunus ne ise Hacı Bektaş da odur, Hacı Bektaş ne ise Yunus da odur, Mevlânâ ne ise Yunus da odur, Yunus ne ise Mevlânâ da odur, Hacı Bektaş ne ise Mevlânâ da odur. Hepsi aynı ekolün insanlarıdır” (Prof. Dr. Esad Coşan, Hacı Bektaş-ı Veli, s. 37-42, İstanbul, 1995).

Damla Hz. Mevlana Özel Sayısını ve Yunus Emre Özel Sayısını çıkardı. Üçüncü ayağı, açık deyişle Hacı Bektaş-ı Veli Özel Sayısını da çıkarmak gerekir.

Bütün bu gerekleri yerine getirmek için internette, Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgili olarak bulabildiğimiz kaynaklara bağlantılar kurduk. Bu kaynaklardan alıntı kuralları çerçevesinde çok kısa alıntılar yaparak Damla / Hacı Bektaş-ı Veli Özel Sayısını çıkartıyoruz.

Yararlı olması umuduyla...

Sabahattin Gencal, Başiskele-Kocaeli, 15. 12. 2012

************************************************************
Damla / Hacı Bektaş-ı Veli Özel Sayısı
************************************************************

2 yorum:

  1. Merhabalar Sabahattin Hocam,

    Hacı Bektaş-i Veli Hazretlerini tanıtmak üzere gerekli yol ve yordamlarını gösteren bu güzel paylaşımınız için teşekkür ederim. Gerçekten Mevlana Hazretleri ne ise, Hacı Bektaş-i Veli Hazretleri de odur diyen bu yaklaşıma katılıyorum.

    Selam ve dualarımla birlikte Cenab-ı Allah'a emanet olun.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Ziyaretiniz ve yorumunuz için teşekkür ederim.
      Hayırlı günler dileğiyle.

      Sil