14 Haziran 2012 Perşembe

Tefvizname / Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri

 
Tefviz, sözlükte “ihale, sipariş etme, edilme, her şeyi Allah’tan bekleme” gibi anlamlara gelmektedir. (Devellioğlu, 1998, s.1059). 
İbrahim Hakkı’ya göre ise tefviz; tehlikeli bir işin seçimini, bütün âlemin idarecisi, tedbircisi olan ve yarattıklarının yararını bilen ve onları terbiye eden Allah’a teslim etmektir. 
Tefviz, ne olacağı bilinmeyen bir işi gerçek failine vermektir. Her an Hakk’tan gelene teslim olmaktır. Bütün işlerinde Allah’a sığınıp, ona güvenmek ve O’nun tedbirini de O’na bırakmaktır. 
Tefviz, bedende teslim, gönülde itimat ve canda rızadır. İşi Allah’a ısmarlamak, başarı ve üstünlük vesilesi, rahat ve esenliğe ulaşma yoludur. Bunun da ötesinde tefviz, insanın iki cihan saadetine kavuşmasına neden olan önemli bir haslettir. 
Tefviz aynı zamanda teslim olmak ve boyun eğmektir. Kazaya razı olmak, belaya sabretmek ve nimetlere şükretmektir. (Yücelik, 2006).
İbrahim Hakkı Hazretleri tefviz konusunda Kur’an-ı Kerim’den ilham almıştır. İlham aldığı ayetlerden bazıları ise şunlardır: “Eğer Allah sana bir keder dokunduracak olursa, onu O’ndan başka açacak yoktur ve eğer O sana bir hayır dilerse o zamanda O’nun lütfunu reddedecek yoktur. O lütfunu kullarından dilediğine nasip eder. O çok bağışlayan, çok merhamet edendir (Yunus,10/107).” “Olur ki siz bir şeyden hoşlanmazsınız; oysa o hakkınızda hayırlıdır. Olur ki, siz bir şeyi seversiniz ama o, sizin hakkınız da bir fenalıktır. Allah bilir, siz bilmezsiniz (Bakara,2/216).”
Kaynak:Bir Mutasavvıf ve Bir Din Bilgininin “Tefvizname” Odaklı Mukayesesi, Ahmet Kırkkılıç, Halim Ulaş, Buşra Koçak 
***


Tefvizname



Hak şerleri hayr eyler
Ârif anı seyreyler
Zan etme ki gayreyler
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Sen Hakk’a tevekkül kıl
Sabreyle ve râzı ol
Tevfiz it ve rahat bul
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Kalbin ana berk eyle
Takdîrini derk eyle
Tedbirini terk eyle
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Bil kâdı-i hâcâti
Terk eyle mürâdâtı
Kıl ana münacâtı
        Mevlâ görelim neyler. 
        Neylerse güzel eyler


Bir işi murâd itme
Hak’dandır O red itme
Oldıysa inâd itme
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Hakk’ın olıcak işler
Ol hikmetini işler
Boşdur gam u teşvişler
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Hep işleri fâyıkdır
Neylerse muvâkıfdır
Birbirine lâyıkdır
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Dilden gamı dûr eyle
Tefviz-i umûr eyle
Rabbinle huzûr eyle
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Sen adli zulüm sanma
Sabr it sakın o sanma
Teslim ol oda yanma
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Dime şu niçün şöyle
Bak sonuna sabr eyle
Yerincedir ol öyle
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler 


Hiç kimseye hor bakma
Sen nefsine yan çıkma
İncitme gönül yıkma
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Mü’min işi reng olmaz
Ârif dili teng olmaz
Âkıl huyu cenk olmaz
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Hoş sabır cemilimdir
Allah ki vekilimdir
Takdîr kefîlimdir
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Her dilde ânın adı
Her kuladır imdâdı
Her cânda anın yâdı
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Nâçâr kalacak yerde
Dermân ider ol derde
Nâgah açar ol perde
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Her kuluna her anda
Her anda o bir şânda
Geh kahr u geh ihsânda
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Geh mu’ti vu geh mâni’
Geh hâfıd u geh rÂfi’
Geh dârr u gehi nâfi
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Geh abdin ider ârif
Her kalbi O’dur sârif
Geh eymün u geh hâif
        Mevlâ görelim neyler.
        Neylerse güzel eyler


Geh kalbini boş eyler
Geh aşkına düş eyler
Geh halkını hoş eyler
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Az ye az uyu az iç
Dil gülşenine gel güç
Ten mezlebesinden geç
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Bu nâs ile yorulma
Kalbinden ırağ olma
Nefsinle dahi kalma
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Geçmişle geri kalma
Hâl ile dahi olma
Müstakbele hem dalma
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Hem dem âni zikreyle
Hayrân-ı Hak ol söyle
Zirekliği koy şöyle
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Gel hayrete dal bir yol
Koy gafleti hâzır ol
Kendin unut anı bul
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Her sözde bir nasihat var
Her işde ganîmet var
Her nesnede zinet var
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Hep rumuz ve işâretdir
Hep ayn-ı inâyetdir
Hep gâmız ve bişâretdir
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Bil elsine-i halkı
Öğren ebed u hulki
Eklâm-ı Hak ey Hakkı
       Mevlâ görelim neyler.
       Neylerse güzel eyler


Vallah güzel etmiş
Tallah güzel etmiş
Billah güzel etmiş
       Allah görelim netmiş.
       Netmişse güzel etmiş.


Erzurumlu İbrahim Hakkı
Marifetname, İkinci Fen, dördüncü bab,  beşinci fasıl, sekicinci madde
***
Ayrıca bakınız:
Tefvizname, http://www.necatiaksu.net/
Erzurumlu İbrahim Hakkı hazretlerinin Tefvizname şiiri ve açıklaması

2 yorum:

  1. Gönlüme esenlik verdiniz. Çok teşekkürler. Saygılarımla Tolga Al

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Ben de teşekkür ederim.
      Hayırlı günler dileğiyle.

      Sil