14 Haziran 2012 Perşembe

Musiki hikmete dair fendir / Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri


Musiki hikmete dair fendir
Bilene bilmeyene ruşendir

Nice esrarı var idrak edecek
Pür gelir sineleri çak edecek

İtibarat ve tekâsim ve füsul
İtiyazat-ı makamat ve usul

Perde ve peşrev ve savt u amel
Kâr ü nakş ü şa'b ü kavl ü gazel

Her biri hikmet ile memludur
Can riyazın suvarır bir sudur

Nağme-i yabis ve hâr ve bârid
Çeşme-i mahz-ı hikemden vârid

Her biri bir maraza nâfidir
Zıddını her birisi dâfidir

Zîr ve belâsı hevadıry amma
Dair olur mu havaız dünya

Hikmeti canda revân muzmardır
Anlamaz lütfunu ol kim kördür

Böylece zevkin eder ehl-i reşad
Eylesin zevkini Allah ziyad

Verir insana hayat-ı tâze
Nağme-i bülbül hoş avâze

Guş kıl nağmesini mürgânın
İktiza eyler ise insanın

Nağme-i şuh hoş âheng-i beşer
Hâh nâ hâh eder insana eser

Nağme bir mantık-ı ruhanidir
Nağmenin lezzeti vicdanidir

Canfezâdır nefs-i insanî
Dilrübadır niğam-ı ruhanî

Eğer hakikiatle olursan sâmi
Olmaz evkat-ı hayatın zâyi.

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri

(Musiki, hikmete dair ilimdir;
bilene, bilmeyene aydınlıktır.
İdrak edecek nice sırları var.
Sineleri çak edecek pür gelir.
İtibarlar, fasıllar ve taksimler,
makamların imtiyazları ve usul,
 perde ve peşrev, ses ve amel, 
iş ve nakş, topluluk, söz ve gazel
her biri hikmet ile doludur.
Can riyazini suvarır bir sudur;
kuru, sıcak ve soğuk nağme 
salt hikmet çeşmesinden vârittir.
Her biri hastalığa faydalıdır.
Zıddını her birisi defedicidir.
Alt ve üstü havadır ama, havasız dünya döner mi?
Hikmeti, canda akan muzmardır.
Kör olan lütfunu anlamaz.
Böylece reşat olanlar zevkini eder.
Allah zevkini artırsın.
İnsana taze hayat verir,
 bülbül nağmesi ve hoş âvâze.
Kuşların nağmesini dinle. 
İktiza eyler ise insanın şuh nağmesi, 
insanın hoş ahengi ister istemez eder insana eser.
Nağme, ruhanî bir mantıktır.
Nağmenin lezzeti vicdanîdir.
İnsan nefesi canfezâdır.
Ruhanî nağme, dilrübadır.
Eğer hakikatle dinleyici olursan,
hayatının zamanları zâyi olmaz.)

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri
Marifetname, Birinci Fen, ikinci bab,  onuncu fasıl, dördüncü madde
*

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder