25 Haziran 2012 Pazartesi

Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretlerinin Üslubu


İbrahim Hakkı’nın anlatım üslubu birçok yerde mübalağalı ve gaybla ilgili verdiği bilgilerin çoğu tasavvurî/kurgusaldır.
Hadis-i kutsi olarak naklettiği bazı bilgiler, âyet ve sahih hadislere tekabül eden doğru bilgiler olmakla beraber, hayalî-kurgusal olan kısımları da vardır.

İbrahim Hakkı, bazı âyet ve hadisleri özümseyerek kendi üslubuyla verir. Kullandığı birçok cümlenin yargıları âyet ve hadislerden alınmıştır. Bu bilgileri lafzî/literal değil de tefsirî olarak kendi anlatım üslubuyla verdiği için, bu kabil anlatımlarına, “Tefsir ve hadis ehli ittifakla şöyle bildirmişlerdir” diyerek başlar. Bu yüzden onun kullandığı âyet ve hadisleri sadece sarih olarak işaret ettiklerinden ibaret kabul etmek yanlış olur. Her bir cümlenin içerdiği yargıyı bu yaklaşımla gözden geçirmek gerekir.
İbrahim Hakkı, Kur’an ve hadislerin yanı sıra, özellikle gaybî konularda hayalî, hurafî, tasavvurî/kurgusal ve isrâilî bilgiler de nakleder.
İbrahim Hakkı, hadisleri kullanmada bilimsel üsluba riâyet etmez; birçok yerde literal/lafzî aktarıma değil, mana ve mesaja önem verir. Bu yüzden hadislerin bir kısmını genellikle yorumlayarak kendi ifadeleriyle tefsîrî olarak nakleder. 
Prof. Dr. Celal Ağırman

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder