29 Şubat 2012 Çarşamba

Mehmet Akif'in Bazı Şiirlerini ithaf ettiği kişiler


İthaf etmek  en genel anlamı ile .”(birinin) adına sunmak, armağan etmek” demektir. Daha geniş bir ifade ile İthaf etmek “ Birine karşı saygı, sevgi gibi bir duyguyu anlatmak veya onu ululamak için bir eseri manevî olarak ona bağışladığını söylemek (sunulama, İthaf, Dédicace).” anlamındadır.
İthaf yazılarında saygı, sevgi, ululama duyguları veciz bir biçimde belirtilir. Birbirinden güzel ithaf yazıları vardır. Bu yazıları şahsen incelemiş değilim. Bu konuda köşe yarı Cevat Akkanat’ın bir çalışması okunmaya değer.
Akkanat,   “İthâf timsâli” başlıklı yazısında Mehmet Akif Ersoy’un ithaf yazılarını  güzel bir örnek olarak sunuyor, ayrıca ithaf edilen kişiler hakkında kısa bilgiler sunuyor. Akkanat’ın yazısından etkilendim. Akif’in saygısına, sevgisine mahzar olan kişilerle ilgili olarak Google’de kısa bir araştırma yaptım. Sözü edilen kişilerin yaşam öykülerini okudum. Eserlerinden, seçtiğim demeyeyim bulabildiğim bir yazıya da bağlantı kurdum. “Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim.” yaygın sözünü hatırlayarak bu kişileri bir kere de Mehmet Akif’in gözü ile incelemek gerekirse de bu konuda bir becerimiz olmadığı için isimleri sıralamakla yetineceğiz. (Kısa açıklamalar Akkanat’ın yazısında zaten var.)

Akif’in arkadaş ve dost çevresi çok geniştir. En sade vatandaştan preslere, öğrencilerden profesörlere, memurlardan amirlere, sanatçılardan bilim adamlarına kadar bir çok dostu var. Akif’in bazı şiirlerini ithaf ettiği kişiler de elbette dostlarıdır. Onun için bu çalışma Akif’in dostları yazısıyla verilebilirdi; ancak ithaf edilen kişilerden bazılarını gördüğü bile söylenemez. Örneğin “Sanatkâr” şiiri “Mister Archibald Bullok Roosevelt Cenablarına” şeklinde bir ithâfı taşımaktadır. İthafına düştüğü dipnotta Âkif şunları söyler: “Vaktiyle Amerika’da iki defa reîsicumhûr intihâb edilmiş meşhur Roosevelt’in oğludur. Afrika’daki her münzevînin, böyle, Yeni Dünya evlâdından birine eser ithâfına kalkışması garip görünmesin: Şerif Muhyiddin Beyefendi, New-York’ta iken, bu asîl genç kendisine karşı ihlâsın, mihmanperverliğin, biz Şarklıları bile hayran edecek derecesini gösterdi. Bunun için gıyabâ minnetdârıyım.” Demek ki Akif bazı kişilere gıyaben de minnettarlık duyuyor. Demek ki Akif adam gibi adamları takdir ediyor.
Akif’in ithafları ayrı bir çalışma konusu olsa gerek. Onun ithaf ettiği şiirleri, onun ithaf cümleleri, şiir  ithaf ettiği kişilerle münasebetleri …vb birçok konu araştırmayı bekliyor.
Biz araştırma yapamadığımız gibi teknik bakımından da fotoğrafları bir türlü yerleştiremedik. Fotoğrafları  atamadık  da..  Oysa Akif, gençliğinde yazdığı bir çok şiiri imha etti; bazı şiirleri de Safahat’a almadı, yani seçici davrandı. Biz de seçici olmalıydık.
Böyle –meli, -malı cümleler kullandığımız sürece Mehmet Akif’i anlayamayız.

Sabahattin Gencal, Başiskele – Kocaeli, 29. 02. 2012

Not. "Mehmet Âkif’in değer verdiği şahısları şiirine başlık yaptığı da görülmektedir. Bunlar da bir çeşit ithâf sayılır. Âkif bu yolla o şahsı anlatır, onunla ilgili bazı değerli hususları dile getirir. Bu anlamda, şu şiirler özellikle okunmalıdır: “Merhum İbrahim Bey”, “Süleyman Nazif”e”, “Hüsam Efendi Hoca”, “Said Paşa İmamı”, “Hersekli Ârif Hikmet”…" C. Akkanat'ın yazısından alınan bu paragrafta adı geçenler de şüphesiz ki incelenmeye değer.

********************************************
********************************************

                        
   Mithat Cemal Kunday                            Ali Ekrem Bolayır                 
   (Türk Öğretmenlerine)                            (Gül On para)
------------------------------------------------------------------------

HÜSEYİN AVNİ BEY
Hüseyin Avni Ulaş                               Şerif Muhiddin Targan
( Büyük güç Meclistir.)                        (Uşşak Saz Semaisi )
----------------------------------------------------------------------------------------

 stiklâl Marşı’nın yazılışında  dahli)     


--------------------------------------------


    
------------------------

**************************************************************

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder