13 Ocak 2012 Cuma

İnsan diğer varlıklardan üstün müdür? / Sabahattin Gencal


  • "O ki, yarattığı her şeyi güzel yaptı."(Secde / 7)
Her şeyi hikmetine uygun olarak en güzel biçimde yaratan Allah (cc) insanı da insanın sorumluluklarını yerine getirebilecek biçimde ve daha güzeli düşünülemeyecek güzellikte yarattı:

  • “Biz, gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık.” (Tin / 4)
  • “Andolsun, biz insanoğlunu şerefli kıldık. Onları karada ve denizde taşıdık. Kendilerini en güzel ve temiz şeylerden rızıklandırdık ve onları yarattıklarımızın birçoğundan üstün kıldık.”(İsra / 70)
Kuran-ı Kerimde insanla ilgili olarak 300’den çok ayet vardır. İnsanın yaratıklardan üstünlüğü bu ayetler incelendiğinde anlaşılabilir. Bu üstünlüğün önde gelen nedenleri Allah’ın (cc) ruhundan üflemekle insanı şereflendirmesi, insana cüzi irade vermesi, inanı halife yapmasıdır:

  • "Sonra onu şekillendirip ona ruhundan üfledi. Sizin için işitme, görme ve idrak duygularını yarattı. Ne kadar az şükrediyorsunuz!" (Secde /9)
  • "28,29. Hani Rabbin meleklere, "Ben kuru bir çamurdan, şekillendirilmiş balçıktan bir insan yaratacağım. Onu düzenleyip içine ruhumdan üflediğim zaman, onun için hemen saygı ile eğilin." demişti." (Hicr/29)
  • "Onu şekillendirip içine ruhumdan üflediğim zaman onun için saygı ile eğilin." (Sad/72)
  • "O, sizi yeryüzünde halifeler (oraya hâkim kimseler) yapan, size verdiği nimetler konusunda sizi sınamak için bazınızı bazınıza derece derece üstün kılandır. Şüphesiz Rabbin, cezası çabuk olandır. Şüphe yok ki O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir." (Enam/165)
  • "Andolsun, biz insanoğlunu şerefli kıldık. Onları karada ve denizde taşıdık. Kendilerini en güzel ve temiz şeylerden rızıklandırdık ve onları yarattıklarımızın birçoğundan üstün kıldık." (İsra/70)
  • "7,8,9. Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir."        (Şems/8)
Seçme hakkı ve özgürlüğü olan insan kendi yaşayışından, bütün uygulamalarından sorumlu olan tek varlıktır. Bu da diğer varlıklardan üstün olduğunu gösterenlerden biridir:

  • "Şüphesiz biz sizi, kişinin önceden elleriyle yaptıklarına bakacağı ve inkârcının, "Keşke toprak olaydım!" diyeceği günde gerçekleşecek olan yakın bir azaba karşı uyardık." (Nebe /40)
Yeryüzünde balık gibi yüzemeyen insan gemileri yapmıştır. Kuşlar gibi uçamasa da uçağı yapmıştır. Kuvvetli hayvanlara karşı silâh kullanmıştır. Bazı icatlarla en uzağı görebildiği gibi zerreden küçük cisimleri de inceleyebilmiştir. Bütün bunlar insanın bilen ve akıllı olan bir varlık olduğunu ve bu özellikleriyle de üstün olduğunu gösterir.

Kısaca İslam’a göre insan akıllı, düşünen, irade sahibi, özgür, sorumlu, bilen, inanan bir varlıktır. Aynı zamanda Allah’ın (cc) yeryüzündeki halifesi ve yaratılmışların en üstünüdür.

İnsanın Meleklerden de üstün olabildiği gibi hayvanlardan da aşağı seviyeye düşebileceğini unutmamalıdır.
Ne mutlu diğer varlıklardan üstünlüğünü idrak edip koruyanlara.

Sabahattin Gencal, Başiskele – Kocaeli, 13. 01. 2012

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder