28 Haziran 2011 Salı

Osman Çelik'in Yunus Emre Adlı Eseri



YUNUS EMRE
(HAYAT HİKÂYESİ)[1]

Osman Çelik’in Yunus Emre adlı eserinde hikâye, roman, şiir ve tarihin özellikleri bir potada eritilmiştir.
Eserde Yunus Emre’nin şiirlerine, yaşadığı çevre, bazı olaylar ve hayat hikâyesi anlatıldıktan sonra yer verilmesi şiirleri tam olarak anlamak bakımından yararlı olmuştur.
 Moğol tehlikesi baş gösterdiği zaman Horasan’dan batıya doğru düzenli, düzensiz göç dalgası başladı. Yunus Emre’nin dedesinin babası Şeyh Hacı İsmail’in liderliğinde seksen-yüz çadırdan meydana gelen bir grup vardı. Hepsi de çiftçiydi. Yerleşik hayatın kültürünü ve özelliklerini yaşıyorlardı. Bu grup yıllar süren göçlerden sonra Larende yakınlarındaki Hacılar köyüne yerleştiler. Yunus bu köyde dünyaya geldi. Zaman içinde yine göç etmek zorunda kaldılar. Sivrihisar’ın Sarıköy’üne yerleştiler. Yunus bu köyde vefat etti.
Yunus medresede, dergâhta, ahi ocaklarında bulundu. Hz. Mevlana’yı gördü. Hacı Bektaşı Veliyi gördü. Tapduk’un yanında senelerce kaldı. Kendini yetiştirdi. Gönül adamı olmak için devamlı arayış içinde oldu. Çok yerler gezerek tecrübe edindi. Çile çekerek olgunlaştı.
Yazar eserinde Yunus’un ya da diğer kahramanların ağzından hikmetli, yararlı sözler de yazdı. Bunların bazılarını yazmakta yarar umulmaktadır:
  • Açık belirtileri olan şeyleri gizlemek mümkün değildir.
  • Karşımızdaki düşman da olsa zulüm doğru değildir.
  • İlim ilim bilmektir. /İlim kendin bilmektir./Sen kendini bilmezsen/ Bu nice okumaktır.(Yunus Emre)
  • Gerçek beraberlik bedenle değil, gönülle olur.
  • İnsan, yaratılmışların en şereflisidir. Varlık âleminin özünü oluşturan en büyük cevherdir. Bu hükümde hiçbir istisna yoktur.
  • Gönül adamları ideal insanın manevi portresini çizmekle, onu inşa etmekle yetinmelidir.
  • Çile çekmeden olgunluk olmaz.
  • Bilgisiz çile rezilliktir.
  • Yaratanın yüceliğini ruhunda hissetmeden, kişinin mana dünyasında yol alması mümkün değildir.
  • Allah’ın(cc) yarattığı her şey insan için bir nimettir.
  • Bazen sözün yararı yoktur. Derdi tazelemekten başka bir işe yaramaz.
  • Sonradan kalkacağımız bir yere oturmayalım.
  • Çileye dayanmak, olaylar karşısında sabırlı olmak insan içindir. İnançlı olanın en büyük özelliği budur.
  • Bütün insanlar çıkarları peşinde koşarlar.
  • Kuru söz iş değil, doğru olan sözün gereğini yapmaktır.
  • Her şeyde ibret alınacak bir yön vardır.
  • Barış dolu, mutlu bir dünya için sevgi, doğruluk ve yardımlaşma gereklidir.
  • Güneş olan yerde çiçek açar. Çiçeğin olduğu yerde de bal yapan arı çalışır.
  • Gönlü geniş olanın yeri dar olmaz.
  • Unutmayın ki dert, keder yaşamın bir parçasıdır.
  • Sabır ve itaat sürekli olmalıdır.
  • Erenlerin yolu taşlık, dikenliktir. Şeytan yolları kesmiştir. Er olan bütün bu engelleri aşmasını bilendir.
  • Ermişlik de keramet de kişinin kendi içinde.
  • İnsanı manevi bakımından güçlü kılan sevgi, hoşgörü ve saygıdır.
  • Dervişlik dedikleri hırka ile taç değil./ Gönlünü derviş eyleyen hırkaya muhtaç değil. (Yunus Emre)
  • Ermişlik yaratanı ve hayatı bilmektir, bilinçli yaşamaktır.
  • Her şeyin bir sebebi vardır.
  • Dün ile bugünün arasındaki fark, düşüncenin kazandığı ufuk,erdemin sonsuzluğudur.
  • Zaman değirmeni sadece insanları değil, canlı cansız her şeyi öğütür.
  • Kul kula hizmet ederse Tanrıya hizmet etmiş olur.
  • Her şeyin özü sevgidir.
  • Aklı öğrenmek isteyenler önce kanaat sahibi olmalıdır.
  • Kötü insanın en büyük özelliği hasettir.
 Sabahattin Gencal
(Emekli öğretmen)




[1] Çelik, Osman; Yunus Emre, MEB Yayınları, Türk Edebiyatı Dizisi, İst., 1994

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder