3 Mayıs 2011 Salı

Yahya Kemal'in Dört Büyük Hizmeti

Yahya Kemal, şiirine giden yolda klasik şiirden Servet-i Fünun şiirine geçmiş, Paris'teki asıl oluşum döneminden sonra 'saf şiir' dediği ve Türk şiiri bağlamında ilkeleştirdiği şiire ulaşmıştır.

 Bu noktada, Faruk Nafiz'e Varşova'dan yolladığı mektubunda yılların süzgecinden geçmiş düşüncelerle şiiri 'kalpten geçen bir hadisenin lisan halinde tecelli edişidir' şeklinde tarif eder. Hemen arkasından gelen satırlardaki 'düşündüklerimizi vezinle ve lisanla ifade edişimiz ise şiir değildir' sözü onun, şiiri herşeyden önce hislere dayandırdığını göstermektedir. Ancak bu Yahya Kemal'in şiirinde düşüncenin, fikrin olmadığı anlamına gelmez. O, düşüncenin, hislerin süzgecinden geçirilmeden, kalpte yaşanmadan şiire girmesinin şiirin aleyhine olduğunu düşünmektedir.

Süleymaniye'de Bayram Sabahı, Itri gibi şiirleri dinle, musikiyle, mimariyle bütünleşmiş bir Türklük anlayışını, düşüncesini aksettirmelerine rağmen baştan başa saf şiirden, öz şiirden ibarettir. Yahya Kemal bu düşüncesiyle, Türk şiirini Tanzimat ve Meşrutiyet devirlerinde fikir akımlarının aracısı konumuna gelmiş ve saflığını kaybetmiş halinden kurtarmak istemiştir. Aynı zamanda şiiri, Türkçe'nin sentaksını değiştiren ve şiiri girift simgelere ve ağdalı ifadelere boğan Servet-i Fünun şiirinden uzaklaştırmak istemiştir.

Behçet Kemal Çağlar 'Yahya Kemal'in Dört Büyük Hizmeti' başlıklı yazısında bunları şöyle özetler.
Yahya Kemal'in şiirimize başlıca dört hizmeti vardır.


  • İşte birincisi: Namık Kemal'den sonra, bütün mazmunlarıyla vezinlerinin elde tutulmasına rağmen Divan Edebiyatı bir kenara atılıvermişti. Zaten son asır Divan şairleri, artık işi sadece kelime oyunlarına, teşbih aşırmalarına dökmüşlerdi. Yahya Kemal de Divan Edebiyatı'yla aramızda atılmış köprüleri tek başına yeniden kurdu.
  • Yahya Kemal'in Türk şiirine ikinci büyük hizmeti, Batı şiirinin gerçek örneği, şu 'poem' denen tek konulu, uzun ve derin şiiri, halis Türkçe ile ilk gerçekleştiren şair olmasıdır.
  • Yahya Kemal'in Türk şiirine üçüncü büyük hizmeti: Namık Kemal'den Ziya Gökalp' a kadar, Fikret'lerin ve Akif'lerin hep bir maksat uğruna harcadıkları, alet ettikleri şiir haysiyetini, seviyesini iade etmek, onu halis şiir saflığına ve niteliğine yükseltebilmek, bu meyli ve yolu bütün yeni nesillere telkin etmek olmuştur
           .
  • Yahya Kemal'in Türk şiirine dördüncü büyük hizmeti, Türk ilinin en güzel şehri, dünyanın en güscl şehirlerinden biri İstanbul'u semt semt, tepe tepe, mahalle mahalle, gerçek şiirde, tabiat güzelliğine denk bir sanat güzelliği ile yaşatabilmesidir.'

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder