3 Mayıs 2011 Salı

Ahmet Agâh'tan Yahya Kemal Beyatlı'ya


Kültür ve Turizm Bakanlığı 2008’i “Yahya Kemal Yılı” ilan etmişti. 1 Kasım günü 50. ölüm yıldönümünde andığımız şairin hatırası taptaze duruyor. Onun çağdaş şiirimizde meydana getirdiği büyük etki, ölümünden yıllar sonra daha iyi anlaşılıyor. Yahya Kemal’i Beşir Ayvazoğlu*, V.B. Bayrıl ve Alphan Akgül’ün kaleminden anmak istedik.
1884 Üsküp'te doğdu. Ahmed Agâh adı konuldu.

1888 Yeni Mektep'e başladı.

1892 Yeni Mektep'ten Mekteb-i Edeb'e geçti.

1895 Mekteb-i Edeb'den mezun olduktan sonra Üsküp İdadisi'ne girdi.

1897 Türk-Yunan Harbi. Ailesi Selanik'e göçtü. Annesi Nakiye Hanım Üsküp'te öldü.

1900 Selanik İdadisi'ne yatılı olarak kaydedildi.

1901 "Hatıra" adlı ilk şiiri Musavver Terakki dergisinin 17 Ekim tarihli 32. sayısında A. Agâh imzasıyla yayımlandı.

1902 Galatasaray'da okumak niyetiyle İstanbul'a geldi. Malumat ve İrtika'da Agâh Kemal imzasıyla şiirleri yayımlandı.

1903 Messagerie Maritime kumpanyasının Memphis adlı vapuruyla Paris'e kaçtı. College de Meaux'ya yatılı öğrenci olarak kaydını yaptırdı.

1904 Ecole Libre des Sciences Politiques'e kaydını yaptırdı.

1906 Londra'ya gitti ve Regents Park civarında bir İngiliz ailesinin yanında pansiyoner olarak kaldı. Bir Türk destanı yazmak üzere çalışmaya başladı.

1908 Meşrutiyet ilân edildi.

1911 Fransa'nın kuzey sahilindeki Roscoff şehrinde ilk defa okyanusu gördü ve "Açık Deniz" adlı ünlü şiirini yazmaya başladı.

1912 Paris'ten döndü.

1913 Darüşşafaka'da muallimliğe başladı. Ali Kemal'in Peyam gazetesinde Süleyman Sadi imzasıyla yazılar yazmaya başladı. Yılın sonlarında Büyükada'ya yerleşti.

1914 Peyam'da "Bir Fikir" başlıklı yazısında ilk defa Yahya Kemal imzasını kullandı.

1915 Darüşşafaka'daki görevinden ayrıldı. Darülfünun'a Garp Edebiyatı Tarihi müderrisi olarak tayin edildi.

1918 Şiirleri Yeni Mecmua'da "Bulunmuş Sahifeler" genel başlığı altında yayımlanmaya başlandı.

1919 Bazı şiirlerini Şair ve Şair Nedim mecmualarında yayımladı.

1921 Kaplıcalardan istifade etmek için Sofya'ya gitti ve iki ay kadar kaldı. Dönüşte Filibe'ye uğradı [yaz ayları].

1922 Darülfünun'dan bazı öğrenci ve hocalarla birlikte Mustafa Kemal'e görüşmek üzere Bursa'ya gitti. Birinci Lozan Konferansı'nda, Türk Murahhas Heyeti'nde basın müşaviri olarak yer aldı.

1923 Dergâh, 42. sayısında kapandı. Türkiye'ye döndü. Urfa milletvekili seçildi.

1924 Darülfünun'daki görevinden istifa etti.

1925 Türkiye-Suriye Hudut Tashihi Komisyonu'nda görev aldı, Fransızlarla yapılan görüşmelerde, Payas istasyonu arkasındaki altı kilometrelik arazi ile bazı Türk köylerinin anavatana ilhakında önemli rol oynadı.

1926 Varşova elçiliğine tayin edildi. Bunun üzerine milletvekilliğinden istifa etti.

1929 Madrid elçiliğine tayin edildi.

1932 Madrid elçiliği görevi sona erdi.

1932-1933 Avrupa'nın değişik şehirlerinde kaldı. Hamdullah Suphi'yle birlikte yurda döndü.

1934 Yozgat milletvekili olarak meclise girdi. Soyadı kanunu yürürlüğe girdi, Beyatlı soyadını aldı.

1935 Tekirdağ milletvekili seçildi. Bu görevi 1943 yılına kadar devam etti.

1946 Kısmi seçimlerde İstanbul milletvekili olarak tekrar TBMM'ye girdi. Bir ara Halkevleri sanat müşavirliği yaptı.

1948 Pakistan büyükelçiliğine tayin edildi.

1949 Pakistan büyükelçisi iken emekliye sevkedildi.

1948 "Hayal Şehir" adlı şiiriyle İnönü Ödülü'nü kazandı.

1956-1957 Bütün şiirlerini Hürriyet gazetesinde düzenli olarak yayımladı.

1957 Tedavi için Paris'e gitti.

1958 Rahatsızlığı arttı ve Cerrahpaşa Hastahanesi'ne yatırıldı. 1 Kasım'da öldü, 2 Kasım'da büyük bir törenle Rumeli Hisarı'nda toprağa verildi.

*Beşir Ayvazoğlu’nun Yahya Kemal Ansiklopedik Biyografi’sinden...



--------


Hiç yorum yok:

Yorum Gönder