22 Kasım 2010 Pazartesi

Şehit Öğretmen Kubilay Anıtı

1963'te Bursa Eğitim Entitüsü Edebiyat grubu öğretmenliği bölümünde öğrenciyken Cumhuriyet şehidi Yedek subay öğretmen Asteğmen Mustafa Fehmi Kubilay'ı, Bursa İlköğretmen Okulundan sınıf arkadaşı Kemal Üstün Bey' anlattı bize. 
Kemal Üstün Bey'in bu konferansı tüm öğretmen adaylarına, hepimize bir Kubilay aşısı gibiydi. 
Kemal Üstün Bey bu konuda eser yayınladı. Menemen Olayı ve Kubilay'la ilgili bir çok belgede Kemal Üstün'den alıntılar var. 
Bu konuya ilgi duyanlar aşağıda sunduğum internet kaynaklarından yararlanabilirler.
Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın Kubilay Destanı'na da , yararlı olacağı düşüncesiyle yer veriyoruz.


"İnandılar, dövüştüler, öldüler.
emanetin bekçisiyiz.             "



Kubilay Anıtı


Cumhuriyet tarihine Menemen Olayı veya Kubilay Olayı olarak geçen, Menemen’deki gerici ayaklanmasında şehit edilen Yd.Atgm.Mustafa Fehmi Kubilay’ın anıtı Menemen’e hâkim bir tepe üzerinde bulunmaktadır.

Mustafa Fehmi Kubilay Giritli bir ailenin çocuğu olup, ilköğrenimini Antalya Numune Okulu’nda gördükten sonra, İzmir Öğretmen Okulu’nda okumuş, bu okulda da Kubilay soyadını almıştır. Son sınıfta iken Bursa Öğretmen Okuluna geçmiş ve 1926 yılında ilkokul öğretmeni olarak mezun olmuştur. Menemen’de yedek subaylık görevini yaparken 23 Aralık 1930’da Menemen’de gerici ayaklanması sırasında takımı ile birlikte ayaklanmayı bastırmakla görevlendirilmiştir. Bu sırada yaralanmış ve yaralı iken asiler tarafından başı kesilerek şehit edilmiştir.

Bu olaydan sonra Bursa Öğretmen Okulu’na bir büstü konulmuş, Menemen’de Kubilay ile birlikte şehit olan bekçi Hasan ve bekçi Şevki adına bir anıt yapılmıştır. Menemen’deki Zafer İlkokulu’nun adı da Kubilay İlkokulu olarak değiştirilmiştir.

Anıt şehre hâkim tepede, üç basamakla çıkılan dört köşeli ana kaide üzerinde piramidal bir kütle halindedir. Bu anıtın bir yüzünde Kubilay Olayı’nın anlatıldığı mermer kaide üzerinde elinde mızrak tutan bir genç heykeli bulunmaktadır.

Bu anıtın yapılması için açılan yarışmayı heykeltıraş Ratip Aşir Acudoğlu kazanmış ve anıt 1932 yılında açılmıştır.
Kenthaber Kültür Kurulu
Yayın Tarihi : 11 Şubat


Özet

Menemen Olayı basında yer alınca Cumhuriyet gazetesi başyazarı Yunus Nadi’nin Viyana’da eğitim gören oğlu Nadir Nadi babasına bir mektup yazarak bu olay karşısındaki hislerini belirtmiş ve Cumhuriyet gazetesinin girişimiyle buraya bir Kubilay Anıtı dikilmesini önermiştir. Bunun üzerine gazeteci Yunus Nadi bu fikri Ankara’da dile getirmiş ve bu girişim sonucunda kabul görmüş ve Menemen’de Kubilay’ın anısına bir anıt yapılması kararı alınmıştır. Anıtın yapılması amacıyla TBMM Başkanı Kazım Özalp başkanlığında bir komisyon kurulmuştur. Anıtın yapılması için İş Bankasında “Kubilay Abidesi” hesabı açılmıştır. 1933 yılının Ocak ayında anıt için gerekli paranın toplandığı düşünülerek anıtın yapımına başlanmıştır. Kubilay anıtının temeli, Cumhuriyetin Onuncu yılı kutlamaları çerçevesinde 29 Ekim tarihinde atılmıştır. Yapımı bir yıldan fazla süren Kubilay anıtı 26 Aralık 1934 tarihinde CHP Genel Sekreteri Recep Peker tarafından açılmıştır.

http://www.historystudies.net/DergiTamDetay.aspx?ID=275&Detay=Ozet
Ayrıntılı bilgi: http://www.historystudies.net/


KUBİLAY DESTANI
- Kubilay ve iki bekçinin anısına -
  23 Aralık 1930'dur, Gece yeşilimsi, Dağlar ak, Bir altın çizgi gibi yerle gök, Gün doğdu doğacak. Don yoktur ama donmuştur sanki Sarı yapraklarla kış kocaman bir yüz Tarla çizgileri ile bir kilim işte Menemen ovası dümdüz. Yalancı Mehdi Derviş Mehmet, Yürümüş Manisa'dan bir sarı su gibi, Beş on adamıyla Menemen'e varmak üzere Yılan uykusu gibi. Düştü Kubilay'ın başsız gövdesi, Bir çınar dalı gibi yere. Sarktı yakasından anasından gelmiş Mavi çiçek mor çiçek bir çevre. Düştü Kubilay'ın başsız gövdesi Bir söğüt dalı gibi yere, Aydınlık aydınlığa yaklaşır iken, Sonsuzluğa ere ere. Düştü Kubilay'ın başsız gövdesi, Bir zeytin dalı gibi yere, Düştü cebinden bir kitap, Açıldı göklere…
  Fazıl Hüsnü Dağlarca ( 1914 - 2008 )
Menemen Olayı ve Kubilayla ilgili olarak internette bulabildiğimiz kaynaklardan bazıları:

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder